گاهی در فرار از یکنواختی برنامه محوری و تعریف شده بودن، تا مرزهای جراتم به عصیانی دلچسب علیه این‌همه تعیین‌شدگی دل می‌سپارم. اما گویی همین عصیان علیه عرفها و قانونها و خط‌کشیهای شخصیم نیز خود از نوع دیگری عقل و احساس تعریف شده وجودم پیروی میکنند. با این فرق که اینها بیشتر مغلوب آن رویه مالوف بوده اند. گویا هرگز نمی‌توان کاملا بی‌خود شد و هرچه میگذرد "الگوهای تجربه شده بودن" در آدمی ریشه دارتر و مسلط تر می‌شوند.

دیروز عصر در مسیر بازگشتم به خانه پسرکی جلویم سبز شد، ابتدا آدرسی خواست و بعد گفت که برای بازگشت به شهرش پول کم آورده است! سناریوی نخ نمای نوعی تکدی گری.
در چند ماه اخیر هر بار که مسیرم به ترمینالها می افتد شاهد افزایش چشمگیر انواع متکدیان بوده‌ام.
 مدیر کل بهزیستی تهران گفت در یکسال گذشته آمار کودکان خیابانی دوبرابر شده است. شاهدی دیگر بر اینکه بسوی افزایش فقر و افزایش اختلاف طبقاتی در حرکتیم. اهمیت این خبر چقدر است؟ روزنامه مربوط ستون کوچکی را به آن اختصاص داده بود؛ بدون آنکه تیتری در صفحه اول از آن باشد  که یعنی چندان مهم نیست!
از آنجا که واقعیت و حقیقت همانی باید باشد که قدرت می‌خواهد، خبری مهم است که مثبت باشد و در جهت افزایش روحیه ملی .
و خبرهای منفی همیشه کم اهمیت است چون منفی است!
سال گذشته هم که سازمان ملل اعلام کرد فقر مطلق در ایران کم شده و فقر نسبی زیاد، بخش اول خبر را که مثبت بود با تیتر درشت چاپ کردند و بخش دوم را که اساسا به خاطر فراگیری بیشتر فقر نسبی اهمیت بیشتری دارد در متن خبر به صورت گذرا ذکر کرده بودند.(فقیر مطلق یعنی کسی که در آمد روزانه اش از حدی مثلا یک دلار در روز کمتر است و فقیر نسبی یعنی کسی که در زمینه های حیاتی مانند سطح بهداشت، مسکن، تغذیه، و... به استانداردهای زندگی سالم دسترسی ندارد)

همانطور که آقای جعفر گلابی   اشاره کرده افزایش کودکان خیابانی یعنی افزایش  معضلات و ناهنجاریهای دیگر  که این محصول آنهاست 
کودک خیابانی امروز یعنی معتاد و بزهکار فردا که جمعی را نیز به مخاطره می‌اندازد یا قربانی می کند
فقر نسبی بیشتر یعنی افزایش شمار کسانیکه نمیتوانند رشد کنند و نتیجه آن باز هم ناهنجاریهای بیشتر اجتماعیست
اینها خبرهای مهمی نیست؟
پس خبرهای مهم چیست؟
لابد اینکه ‌
 n تا سانتریفوژ جدید شروع به کار کرده،   n تا هواپیما و موشک و تانک و زیردریایی جدید آزمایش شده و اینکه مسولان اطمینان داده اند که ملت ایران در اوج سرفرازی و آقاییست!
اصلا بیشتر این آمارها دسیسه های استکبار جهانی و فریب خوردگان داخلیست که میخواهند روحیه مردم را ضعیف کنند به قول س.ع.ش. : هر دستی هر صدایی و هر قلمی که در جهت تضعیف نظام و تشویش افکار عمومی عمل کند باید بشکند، بریده شود و خفه!
افکار عمومی نباید مشوش شود حتی اگر به قیمت دور ماندن از واقعیات و انس با دروغها باشد!
به هر حال شما خودتان را ناراحت نکنید! ملاکتان همان حرفهای مقامات باشد. به مشاهدات خود در سطح شهر هم اطمینان نکنید. اینها موردی و جزییست . واقعیت همان است که از تریبونهای مقامات میشنوید. خوب؟ آفرین! به شما میگویند ملت هوشیارـ بیدار و گوش به فرمان.

"عکس العمل هر افراطی، افراط در زمینه مقابل است"
 اگر بخواهیم بر اساس این قانون حاکم بر حیات فردی و جمعی انسان، الگو سازی کنیم و نمونه مشابهی از وضع کنونی ملتمان در تاریخ بیابیم تا بر اساس آن بفهمیم که به کدام سو در حرکتیم، (مسلما این الگوسازی ساده انگارانه است و عوامل بسیار در آن لحاظ نشده) به قرون وسطی در اروپا میرسیم. چند صد سال طول کشید تا نتیجه عکس‌العمل در برابر افراط دینی آن زمان، اکنون به صورت افراط دنیایی سرمایه محور که علم را مزدور خود ساخته در آید.
 بر این اساس بعضی جامعه شناسان پیش بینی میکنند که حکومت آینده ایران سکولار باشد. اما اگر سکولار شدن غرب یک واکنش بود، سکولار شدن ما ترکیبی از واکنش و تقلید است. می توانیم ثابت کنیم که سکولاریسم نیز خود دامی دیگر است؛ اما خود نیز الگوی مناسبی برای زندگی در این عصر ارایه نکردیم و همانطور که در کالا عمدتا مصرف کننده تولیدات غرب هستیم در روش زندگی و حکومت نیز ناگزیر چنین خواهیم کرد. یا باید جهت دهنده و آفریننده بود و یا با جریان  غالب همراه شد. حتی اگر بدانیم که این جریان هم به خطا میرود تا زمانیکه روش بهتری عرضه و پیاده نکردیم، برای نجات از وضع موجود که حتما از آن جریان غالب بدتر است، ناگزیر به این همراهی خواهیم بود.
 برای احیای هویت راستینمان و برای آنکه نه اسیر استحمار دینی شویم نه اسیر استحمار سرمایه داری، مسلما راه سومی هست اما هنوز نه تنها چنین راهی تجربه نشده بلکه محتوا و فرم وساختار اجرایی و ابعاد آن نیز هنوز کاملا روشن نیست. از بین کسانی که در تبیین این راه سوم تلاش کردند با سه تن آشناتریم:
 سیدجمال‌الدین اسدآبادی، اقبال لاهوری، علی شریعتی

به میزانیکه عرضه درهم حرف، از اندیشه های عمیق گرفته تا انواع حرف مفت و غیره در قالبهای متنوع در رسانه‌ها و اینترنت بطور تصاعدی افزایش می‌یابد، برای غرق نشدن و گم نشدن وحفظ هویت و راه خود و انتخاب مهمترین‌ها و ارزشمندترین ها در میان این انبوه حرفها و اطلاعات وتعیین جایگاه و سازماندهی این دریافتهای مداوم در جهت غنا بخشیدن به هویت معنوی و سطح معرفتی خویش، به نظام فکری-ارزشی-اعتقادی  جهت دار و اولویتمند  روشن‌تر و دقیق تر و کامل تری نیازمند خواهیم بود.

یک وجه غالب در رفتار اکثریت ایرانیان هیجانزدگی‌ است. آن هم هیجانی که غالبا پایه های عقلی ندارد و به همین دلیل منشا اشتباهات است. در این جامعه موجوداتی با هیجانات سطحی و آنها که بتوانند دیگران را نیز  هیجان‌زده کنند، آدمهای با حال خوانده می‌شوند و نقطه مقابلشان آدمهای بی‌ بخار یا بی‌حال هستند. (بخار در اینجا استعاره برای هیجان است) و از آنجا که هیجان داشتن به خودی خود یک ارزش یا یک رفتار مطلوب و مطابق ذائقه ایرانیست، طبق صفت غالب دیگر این جامعه که مطلق نگریست، به طور خودکار انواع صفات مطلوب دیگر نیز به موجود دارای هیجان منتسب می‌شود و عکس همان صفات به عنوان عیوب وجودی به فرد فاقد هیجان چسبانده میشود! مثلا موجود هیجانزده آدمی صمیمی، خونگرم، صادق، خوش اخلاق و...است و فرد بدون هیجان آدمی سرد، خشک، بی احساس، مرموز، مغرور و... تلقی می‌شود.
علت این نوع قضاوت، به صفت غالب دیگری نیز در این جامعه بر می‌گردد که آن ظاهر‌بینی و ظاهر پسندی (مترادف با سطحی نگری) باشد. انتظار اکثریت ظاهرپسند آنست که همه ارزشهای وجودی آدم در ظاهر و برای همگان  قابل رویت و احساس باشد. مثلا اگر آدمی مومن است باید ظاهر کلیشه ای رایج منتسب به مومنین را داشته باشد ونیز رفتار کلیشه ای از آن نوع را. مسلما آدم هیجان زده که غالبا برون‌گراست در برابر چنین انتظاری نمایش بسیار مقبولی ایفا خواهد کرد.
از این‌روست که در چنین جامعه‌ای همیشه آدمهای متظاهر پرهیجان که معمولا دغل باز و ابله و سطحی‌اند و نقطه مقابل آدمهای عمیق و با معرفت و فضیلت، فرصت و شانس بیشتری برای مطرح شدن، مهم شدن، قدرتمند شدن و جلب آرای عمومی خواهند داشت.  

"شیطان گمان باطل خود را سخت به صدق و حقیقت در نظر مردم جلوه داد تا جز فرقه کمی از اهل ایمان، همه او را تصدیق کردند و پیرو او شدند" (سبا- 20)
"از راههایی نروید که روندگان آن بسیارند" (انجیل)
کتب آسمانی، روایات و سخنان بسیاری از اندیشمندان اشاره براین دارند که :
"اکثریت در اشتباهند"
و روش متداول و مرسوم زندگی اکثریت، با معیارهای حقیقی رشد و تکامل انسانی سازگار نیست.
از این حقیقت چند نتیجه میتوان گرفت:
اول - اقتضای دوست داشتن مردم، همراهی با آنان نیست؛ بلکه دعوت آنهاست به شناخت حقایقی که از آن غافلند و دعوت به تغییر روش زندگیشان در آن جهت.
دوم - قبل از این مرحله آگاه سازی، تحقق دموکراسی یعنی تدارک دیدن لشکر شیطان !

مساله اینجاست که استحماردینی هم چندان با دموکراسی جور نیست و یا برایش شرط میگذارد و در نهایت نمایشی از آن را اجرا میکند، اما شرط او نه آگاهی مردم که در اصل فریب خوردن آنهاست در جهت اخذ رای های دلخواه خودش؛ چرا که آگاهی مردم یعنی کنار زده شدن او.
تشابه ظاهری روش استحمار با روش دین، عوام را به تایید او وامیدارد و در مقابل عوام روشنفکر‌نما، با دیدن افتضاحاتی که به نام دین به بار آمده، یا منکر دین میشود و یا مدافع سکولاریسم؛ واینجاست که دیگر بار با همان حقیقت مواجه می‌شویم:
اکثریت در اشتباهند.

  RSS